برای ورود به کانال آهنگ های گم شده کلیک نمایید: nex1melody@
برخي برده به دنيا مي آيند، ديگران برده مي شوند و باز عده اي به سوي برده داري جذب مي شوند.
طراحی سایت

اسطوره‌ ایرانی در میان اهالی استنفورد اجرا می شود

موضوع : چهره ها

اسطوره‌ ایرانی در میان اهالی استنفورد اجرا می شود

روزهای بیست‌وششم و بیست‌وهفتم جولای (چهارم و پنجم مرداد) در مرکز ترسیدر دانشگاه استنفورد بهرام بیضایی روایتی اسطوره‌ای را در قالب یک نمایشنامه‌خوانی روی صحنه می‌برد. نمایشنامه‌خوانی که به کارگردانی بهرام بیضایی و با بازی و خوانش مژده دقیقی و یک بازیگر مرد هر شب ساعت ۷:۳۰ روی صحنه خواهد رفت.
این‌بار بیضایی یکی از دشوارترین و مهم‌ترین نمایشنامه‌هایش را برای این برنامه انتخاب کرده است، نمایش «آرش»؛ نمایشی که چند روز پیش با اجرای محمد رحمانیان و گروه تئاتر ونک در ونکوور کانادا هم روی صحنه رفته بود. حالا با حمایت انجمن دانش‌آموختگان فارسی دانشگاه استنفورد این امکان برای بیضایی هم فراهم شده است.
آرش روایت مردی است که روحش به بلندی البرز است، او تیری می‎افکند که تاریخ را می‎پیماید و آزادی را به ارمغان می‎آورد…


آرش بهرام بیضایی روایتی دگرگون از داستان حماسی آرش کمانگیر است که بهرام بیضایی‌ آن را نوشته و تاکنون چند ‎بار توسط کارگردانان و بازیگران متفاوت اجرا شده است. بهرام بیضایی آرش را در ۲۱ سالگی نوشته است؛ متنی که غنای نثر و درام بی‌نظیری دارد، روایتی دگرگونه از داستان آرش کمانگیر‌است که در آن آرش نه تنها پهلوانی دلیر نیست که ستوربانی ساده‌دل است که از قضای روزگار در میان شر و شهوت بیگانگان، برای تمسخر و خوار کردن سپاه ایران، مامور می‎شود تا از فراز البرز کوه، تیری رها کند و هرآن کجا که تیر آرش فرود آمد، مرز ایران باشد. بهرام بیضایی هرگز فرصتی نیافت تا این نمایش را در ایران روی صحنه ببرد، او درباره دلیل اجرا نشدن این نمایش در طول همه این سال‌ها گفته است: «من خیلی آرزو دارم «آرش» را اجرا کنم. سال‌ها پیش خیلی کوشیدم این کار را انجام دهم، همان‌طور که در نمایشنامه هم نوشته شده، کم‌دانشی بازیگران از زبان فارسی باعث شده که آن را اجرا نکنم. هنوز هم گاهی به آن فکر می‌کنم؛ ولی به‌هرحال تجربه‌ای که گذشته، گذشته و نیاز به تجربه دیگری دارم که‌امروزی‌تر است. «آرش» را باید سر فرصت کار کنم.»
حالا فرصتی هرچند اندک ایجاد شده است تا بیضایی لااقل این متن را نمایشنامه‌خوانی کند، بیضایی معتقد است این نمایش شرایط خاصی می‌خواهد، او درباره این امکانات گفته بود: «این نمایش تعلیمات صدایی ویژه‌ای احتیاج دارد و زمان می‌برد تا بازیگر بتواند برای اجرای آن آماده شود. استنباطی از بازیگری احتیاج است که نیاز به تجربه دارد. بازیگری که می‌آید، باید خیلی از آموخته‌هایش را کنار بگذارد و از نو همه‌چیز را خلق کند و این زمان می‌برد.»
بسیاری معتقدند بیضایی نمایشنامه آرش را در واقع در پاسخ به آرش سیاوش کسرایی نوشته است، بیضایی در یکی از گفت‌وگوهایش اما درباره آرش خودش گفته بود: «شادروان سیاوش کسرایی به‌رغم اسطوره‌ستیزی چپ زمان خودش، با «آرش کمانگیر» گنجایش ادبی و فکری غفلت‌شده‌ای در میان گذاشت که با آن می‌شد در بازگویی داستان کهن تصویر روز داد. من «آرش کمانگیر» او را در همان هیجان‌های سال انتشارش خواندم و دبیرستانی بودم، سال‌های آخر و با آن، دو مشکل داشتم. یکی این‌که چرا در پایان همه پای این داستان خوابشان می‌برد؟ مهم‌تر اما موضوع مبهم خلق قهرمان خلق و این‌که چگونه ناگهان خلق می‌جوشد و از دل خود قهرمان بیرون می‌دهد و اصلا ماهیت قهرمان و ماهیت خلق و به‌ویژه تایید شادروان به‌آذین، که در مقدمه همان گفته بود – نقل به مضمون- که زمان هروقت لازم باشد قهرمان خودش را خلق می‌کند. به نظر من این نظر، واروی خواست هر دو -کسرایی و به‌آذین- مسئولیت را از دوش ما برمی‌داشت و به قول صادق هدایت می‌توانستیم پایمان را بزنیم سینه تیفال و خیالمان راحت که هروقت لازم شد قهرمان خودش خلق می‌شود. من خیال می‌کردم که در واقع، اتفاق خودش نمی‌افتد! همه خلق یکسان نیستند و گفته نمی‌شود که ما چه بلایی سر قهرمان می‌آوریم! نوشته من نه جواب بود نه رد کار مهم کسرایی.»
بیضایی درباره برداشت‌هایی که از اسطوره آرش در شعر و ادبیات ایران اتفاق افتاده هم مثال‌هایی می‌زند. او معتقد است: «در آن زمان، گنجایش پیشنهادی او را خیلی‌ها آزمودند که امروزه میان ما نیستند: ارسلان پوریا نمایشنامه «آرش تیرانداز» را به سبک یونانی نوشت. مهرداد اوستا اسطوره را گمانم با نام «آرش کمانکش» یا «آرش تیرافکن» به شعر سبک خراسانی درآورد. دوست من نادر ابراهیمی داستان کوتاه «آرش در قلمروی تردید» را با زبان و طنزی امروزی پرداخت و من برعکس او کوشیدم اگر شدنی است، موقعیت کهن را در شرایط خودش ببینم و همین فکر، زبان سنگ‌نوشته‌ها را با خودش آورد که ناچار باید در اندازه این نوشته گسترشش می‌دادم. ضمنا، در تصحیح پرسش شما، من هرگز «آرش» نوشته خودم را نمایشنامه نخوانده‌ام و از این زاویه شاید نوشته من در واقع واکنش به نمایشنامه ارسلان ‌پوریا بود.»
بیضایی آرش را در اوج جوانی نوشته است، روزهایی که می‌گوید هنوز خودش را نمایشنامه‌نویس نمی‌دانست، او می‌گوید: « آن روزها پی راهی جز شیوه فرنگی نمایشنامه‌‌نویسی بودم. من «آرش» را روایت نام گذاشتم و بعدها نام درست‌ترش را در فارسی یافتم یا ساختم: برخوانی! ترکیبی گسترده‌تر از نمایشنامه که آن روزها به‌ویژه و شاید تنها، نوشته‌های چندپرده‌ای برای صحنه‌های جعبه‌ای شکل به سبک فرنگی را یادآوری می‌کرد. «آرش» نوشته من، برخوانی است که می‌تواند چون نمایشی هر بار به گونه‌ای بازی شود؛ از صحنه‌ای بی‌پیرایه تا میدان روستا و از یک برخوان تا چندین و چند، یا گروه برخوانان.»تابستان سال گذشته نیز بهرام بیضایی نمایش جانا و بلادور را در آمریکا روی صحنه برد، نخستین اجرای نمایش «جانا و بلادور»، بازسازی نوینی از «سایه‌بازی» با استقبال بسیار زیادی روبه‌رو شد. او درباره نمایش جانا و بلادور نوشت: «سال‌ها شگفت‌زده سایه بازی بوده‌ام. شکلی نمایشی که واپسین نشانه‌های آن در ایران به هفت قرن پیش بازمی‌گردد. برای ما جانا و بلادور نه تنها کوشش برای بازشناسی و بازیابی یک شکل نیرومند نمایش از دست رفته است؛ که همچنین مقابله‌ای است با آن استبداد تاریخی که سایه بازی ایران را حذف و نابود کرد.»حالا وارد سال سومی شده‌ایم که بهرام بیضایی ایران را به مقصد ایالات متحده و برای تدریس در دانشگاه استنفورد ترک کرده است. بیضایی در تمام ماه‌های پیش از رفتن تلاش کرد که هرطور شده یکی از فیلمنامه‌های «اشغال» یا «مقصد» را جلوی دوربین ببرد یا لااقل بتواند مجوز اجرای یکی از نمایشنامه‌های «سهراب‌کشی» یا «مجلس ضربت‌زدن» را دریافت کند، اما متاسفانه نه‌تنها مجوز هیچ‌یک از این آثار به او اعطا نشد، بلکه از آنجایی که سال‌ها بود وی در حلقه تدریس دانشگاه‌های سینمایی ما هم جایی نداشت این شد که با وجود میل باطنی، پیشنهاد یکی از دانشگاه‌های خارج از کشور را پذیرفت. آخرین کار آقای بیضایی در سال ۱۳۸۶ در تالار وحدت تهران روی صحنه رفت. این نمایش افرا یا روز می‌گذرد نام داشت که شرح مصائب معلم مدرسه‌ای در یکی از محله‌های پایین شهر است که پدرش در جنگ با اشرار به شهادت رسیده و او مجبور است مخارج زندگی خانواده‌اش را بپردازد.

دانلــــود
چه امتیازی می دهید؟
برچسب ها
۰ تا کنون ثبت شده است
تمام حقوق مادی و معنوی و طرح قالب برای "سریع دانلود" محفوظ است و هر گونه کپی برداری خلاف قوانین می شود. گرافیک و طراحی : پارس تمز